نویسنده: متیو لینچ
مترجم: حسام حسینزاده
زمان مطالعه: ۳ دقیقه
وقتی به مفهوم سواد فکر میکنیم، چه چیزی به ذهنمان میرسد؟ برای اکثر مردم، سواد صرفاً بهمعنای توانایی خواندن و نوشتن است. با این حال، تجربههای آموزشیمان درک ما از سواد را محدود کردهاند. کسانی از ما که در فضای آموزشی هستیم، میدانیم که انواع مختلفی از سواد وجود دارد. همۀ این اَشکال سواد برای گذران زندگی و مشارکت کامل در جامعۀ پیچیدهمان بسیار مهم هستند. در این یادداشت، بهطور خلاصه ۱۳ نوع سواد را تعریف خواهم کرد و امیدوارم بتوانم در آینده با مجموعهای از مقالات، به شرح مفصل هرکدام از آنها بپردازم.
سواد انتقادی
سواد انتقادی مجموعهای از مهارتها و رفتارها است که به پرورش تدریس نوآورانه، کاوشگری فعالانه و تفکر انتقادی کمک میکند. سواد انتقادی یادگیرندگان را تشویق میکند تا عمیقاً دربارۀ آنچه میخوانند، بیاندیشند و بهجای بررسی سطحی، بهدنبال اطلاعات بیشتر باشند.
سواد رشدی
این نوع سواد، مرحلۀ رشدی کودک را در نظر میگیرد و اساساً، دستورالعملهای آموزشی متناسب با سطح رشد کودک را به او عرضه میکند.
سواد دیجیتال
تعریف سواد دیجیتال طیف گستردهای از مهارتها را پوشش میدهد که برای موفقیت ما در دنیای دیجیتال ضروری است. همان طور که بیشتر و بیشتر بر رسانههای اطلاعاتی دیجیتال تکیه میکنیم، توانایی درک اطلاعات آنلاین حیاتیتر و مهمتر میشود. یادگیرندگانی که فاقد مهارتهای دیجیتال هستند، بهزودی در تلاش برای همگامی با پیشرفتهای دیجیتال با دشواری روبهرو خواهند شد.
سواد چندفرهنگی
سواد چندفرهنگی بهمعنای توانایی ارجنهادن و درک شباهتها و تفاوتها میان مجموعههای اعتقادی، ارزشها و آیینهای مختلف است.
سواد اطلاعاتی
نخستینبار دبی اَبیلاک (Debbie Abilock) این سواد را بهمثابۀ فرایندی دگرگونکننده توصیف کرد که در آن یادگیرنده باید اطلاعات را بیابد، درک کند، ارزیابی کند و بهنفع خود از آن بهره ببرد. این سواد میتواند شامل ابعاد جهانی، اجتماعی و شخصی باشد.
سواد محتوایی
این سواد شامل بهرهبرداری از سواد در زمینههای موضوعی خاص مانند سواد ریاضیاتی یا سواد برنامهنویسی میشود.
سواد رشتهای
سواد رشتهای به آموزشهایی اشاره دارد که متخصصان در رشتههای مختلف در زمینۀ توانایی خواندن، نوشتن و تفکر انتقادی یادگیرندگان به آنان میدهند و به رشتهای خاص مرتبط است.
سواد کارکردی
سواد کارکردی به مهارتهای سوادآموزانهای اشاره دارد که برای زیستن در جامعه بهمثابۀ عضوی کارآمد ضروری هستند.
سواد مدنی/شهروندی
سواد مدنی دانش چگونگی مشارکت فعالانه و تأثیرگذاری بر دگرگونیها در سطح اجتماع محلی یا جامعه است.
سواد تفریحی
سواد تفریحی شامل فعالیتهای مستقلی میشود که علاقهمندیها، نگرشهای مثبت و عادات سوادآموزانۀ ما را پرورش میدهند. این فعالیتها میتوانند ورزشی یا حتی موسیقی و رقص باشند.
سواد متعادل (تعادلی)
سواد متعادل (تعادلی) به برنامۀ آموزش خواندنی گفته میشود که از روشهای مختلف آموزشی بهره میبرد تا آموزش خواندن گوناگونسازیشدهای را به یادگیرندگان عرضه کند.
سواد اولیه
این سواد به آنچه اشاره دارد که کودک پیش از یادگیری رسمی خواندن و نوشتن، دربارۀ ارتباط، خواندن و نوشتن میداند.
سواد رسانهای
سواد رسانهای بهمعنای توانایی دسترسی، تحلیل، خلق، ارزیابی و عمل با استفاده از همۀ اَشکال ارتباطی است. اساساً، سواد رسانهای هر چیزی از درک پیامهای اصلی در تبلیغات آنلاین گرفته تا تفسیر شکلکها (ایموجیها) را پوشش میدهد و شامل شناسایی تبلیغات اصیل و حتی تحلیل ویدیوهای پربازدید نیز میشود.
بدون دیدگاه